Projekt „Słowianie i wikingowie. Poznajcie z nami ich świat”, realizowany w ramach programu Równać Szanse – Projekty Modelowe 2007 Polskiej Fundacji Dzieci i Młodzieży oraz Polsko – Amerykańskiej Fundacji Wolności.

Stowarzyszenie „Centrum Słowian i Wikingów Wolin Jómsborg Vineta”, jako jedna z dziewięciu organizacji z całej Polski została zaproszona do wzięcia udziału w konkursie dotacyjnym programu Równać Szanse 2007. W dniu 14 września, po naradzie, komisja oceniająca przyznała dotacje czterem beneficjentom – w tym też naszemu Stowarzyszeniu.

Nasz projekt, to długofalowy cykl warsztatów historyczno – rzemieślniczych, będących zarazem kontynuacją zrealizowanych wcześniej naszych projektów w ramach programu Równać Szanse. Zostanie on jednocześnie rozwinięty o nowe warsztaty i działania. Jednym z zamierzeń projektu jest zwrócenie uwagi młodzieży na możliwość wykorzystania produktów jednych warsztatów do przeprowadzenia kolejnych; użycie własnych wyrobów, które staną się nie tylko dekoracją, czy ładną pamiątką, ale także zostaną wykorzystane w praktyce. Wszystkie zajęcia będą powiązane z następującymi po nich kolejnymi działaniami.

Celem projektu jest także to, aby wolińska młodzież, biorąca udział w projekcie, przekazała zdobytą wiedzę rówieśnikom z innych małych miejscowości lub wsi i zaszczepiła w nich chęć do poszerzania wiedzy po przez alternatywne metody spędzania wolnego czasu, w oparciu o historię miasta lub regionu. Wraz z młodzieżą zaproszeni zostaną również nauczyciele, którym nasz projekt być może podsunie pomysł na szukanie własnej, kreatywnej drogi rozwoju zajęć pozalekcyjnych dla uczniów w swoich szkołach.

Działania w ramach projektu:
Zapoznanie młodzieży z projektem. Prelekcja na temat dotychczas zrealizowanych zajęć i przybliżenie planowanych działań.
Warsztaty garncarskie, na których młodzież będzie robiła kubki i miski gliniane - repliki ceramiki słowiańskiej pochodzącej z wykopalisk archeologicznych z terenu Wolina oraz przęślików glinianych, ciężarków tkackich i tygielków odlewniczych. Kiedy ceramika przeschnie zostanie wypalona w piecu darniowym lub glinianym. Młodzież zapoznana zostanie również z historią wczesnośredniowiecznej ceramiki.
Warsztaty wykonywania pojemników z kory brzozowej oraz pisania – wytłaczania na korze. Zapoznanie uczniów z historią latopisów i sposobami pisma na korze oraz produkcja pojemników. Warsztaty przędzenia. Młodzież wykona samodzielnie przęślice oraz wykorzysta wykonane wcześniej przęśliki gliniane. Przędzone będzie runo owcze i len.

Warsztaty farbiarskie. Prelekcja na temat zastosowania ziół w dawnym życiu codziennym. Za pomocą zakupionych ziół, młodzież będzie barwiła wełnę (zarówno wcześniej uprzędzoną, jak i zakupioną). Wykorzystane zostaną zioła i metody barwienia stosowane przed 1000 lat. Młodzież będzie przechowywać zioła w wykonanych przez siebie i opisanych pojemnikach z kory brzozowej. Warsztaty kowalskie. Wykonanie nożyków – replik lub stylizacji zabytków archeologicznych. Młodzież zapozna się z charakterem pracy kowala, typologią i rodzajami używanych narzędzi.

Warsztaty odlewnicze. Prelekcja na temat odlewnictwa wczesnośredniowiecznego. Zapoznanie młodzieży z przykładami odlewanych w tamtych czasach przedmiotów i biżuterii. Wykonanie form odlewniczych – kamiennych lub glinianych. W tym także wykonanie formy do odlania pieczęci, służącej do odbijania w laku. Materiałem odlewniczym będzie cyna – znana już przed wiekami, a łatwa w odlewaniu i obróbce.
Warsztaty tkackie. Przy użyciu wcześniej zabarwionej wełny oraz zakupionej młodzież będzie uczyła się tkać krajki na bardku i tabliczkach oraz spróbuje tkać materiał na rekonstrukcji pionowego warsztatu tkackiego. Wykorzystane zostaną także wykonane ciężarki tkackie.
Sfragistyka (sygillografia) – nauka o pieczęciach. Prelekcja na temat historii i sposobów badania pieczęci oraz ich znaczeniu i zastosowaniu. A, że jak zwykle na teorii nasze warsztaty się nie kończą, młodzież przy użyciu własnoręcznie wykonanej pieczęci cynowej (i różnych przedmiotów, jak np. zdobne guziki) będzie robiła pieczęcie lakowe.

Przeprowadzenie prób wyprodukowania atramentu, korzystając ze średniowiecznych receptur. Aby warsztaty produkcji atramentu miały sens, kolejnym krokiem będzie zdobycie wiedzy i umiejętności w sposobach przygotowania piór do pisania oraz nauka posługiwania się nimi. Młodzież dowie się w praktyce, czym był inicjał, bordiura czy majuskuła. Warsztaty rogownicze: zapoznanie z przykładami i charakterystyką przedmiotów rogowych i kościanych. Przygotowanie materiału z kości i rogów. Wykonanie igieł kościanych, igielników itp. Warsztaty szycia strojów. Młodzież będzie mogła wykorzystać wykonane przez siebie igły. Podobnie jak w poprzednim projekcie młodzież wykona stroje historyczne. Tym razem jednak nie tylko dla siebie – ale o tym za chwilę.

Młodzież będzie miała za zadanie zdobyć informacje na temat roślin uprawianych 1000 lat temu, jak również przepisów z dawnej kuchni. Wiosną rozpoczną się prace przygotowujące do założenia wczesnośredniowiecznego ogródka ziołowo – warzywnego. Zbiór wikliny na ogrodzenie, przygotowanie terenu, wyplecenie płotka, wysiew nasion i zasadzenie zebranych sadzonek. Przygotowanie przez młodzież programu otwartej imprezy z okazji Pierwszego Dnia Wiosny, w tym pieczenie chleba w picu chlebowym. W trakcie trwania całego projektu młodzież będzie robiła zdjęcia dokumentujące przebieg poszczególnych warsztatów, a także będzie sporządzać rysunki i opisy działań, które będą umieszczone w specjalnie opracowanym zeszycie informacyjno – edukacyjnym pt.: „Słowianie i wikingowie. Poznajcie z nami ich świat”. Broszura ta będzie miała na celu zapoznanie nie tylko ze zrealizowanym projektem, ale także będzie swoistym przewodnikiem – samouczkiem po dawnych rzemiosłach, w stylu „zrób to sam”.

Punktem kulminacyjnym projektu będą spotkania – warsztaty (cztery lub pięć) dla zaproszonych klas gimnazjalnych z sąsiadujących miasteczek (np. Świnoujście, Międzyzdroje, Kamień Pomorski) oraz Domu Dziecka w Mostach. Program tych spotkań zostanie opracowany i poprowadzony (z pomocą członków Stowarzyszenia) przez uczestników naszego projektu. Młodzież roześle także wykonane przez siebie zaproszenia – pisane gęsim piórem i zrobionym atramentem oraz opatrzone pieczęcią lakową projektu. Zaproszeni uczniowie przebrani zostaną w uszyte przez młodzież proste stroje lniane (!), aby lepiej wczuć się w atmosferę spotkania. Uczestnicy projektu poprowadzą wybrane przez siebie warsztatu oraz gry i zabawy. W ramach warsztatów dawnej kuchni młodzież zaprosi gości na przygotowane potrawy – z wykorzystaniem samodzielnie wykonanych naczyń glinianych oraz dodatkowych – zakupionych w ramach projektu. Rozdane zostaną także zeszyty mające stanowić pomoc dla wszystkich chętnych do naśladowania działań naszej młodzieży. Dodatkowo w czasie projektu realizowane będą warsztaty filcarskie oraz wykonana zostanie gra planszowa z filcu przeznaczona m.in. na spotkanie z zaproszonymi klasami, jak i na plac zabaw prowadzony przez młodzież. Uczestnicy projektu wykonają także mapę prezentującą świat Słowian i wikingów oraz trasy ich podbojów i podróży.

W okresie wakacji młodzież będzie doglądać swojego ogródka, brać czynny udział w prezentacjach warsztatów dawnych rzemiosł na terenie „Centrum Słowian i Wikingów” oraz poprowadzi wczesnośredniowieczny plac zabaw w trakcie XIV Festiwalu Słowian i Wikingów.
Projekt uroczyście zakończy otwarta impreza zorganizowana na zakończenie wakacji.

Członkowie Stowarzyszenia nie czerpią żadnych korzyści finansowych z prowadzenia warsztatów w ramach projektu oraz jego koordynacji. Praca członków Stowarzyszenia jest liczona jako wkład własny Stowarzyszenia w budżet projektu.