„Młodzieżowa Akademia Słowian i Wikingów”

W maju 2006 roku, wolińskie Stowarzyszenie rozpoczęło działania związane z projektem „Młodzieżowa Akademia Słowian i Wikingów”. Jest on realizowany w ramach programu: „Równać Szanse – Ogólnopolski Konkurs Grantowy 2006”, prowadzonego przez Polską Fundację Dzieci i Młodzieży – koordynator programu oraz Polsko – Amerykańską Fundację Wolności – sponsor. Spośród ponad 1000 złożonych wniosków z całej Polski, zakwalifikowano 53 projekty (w tym, właśnie ten woliński).

    Celem, zrealizowanego w Wolinie projektu jest rozpoczęcie długofalowych, cyklicznych zajęć historycznych dla zorganizowanej grupy młodzieży, stworzenie programu szerokiej oferty zajęć pozalekcyjnych, podnoszącego szanse edukacyjne młodzieży. Nauka dawnych rzemiosł, czyli nowe umiejętności i nowe pomysły na spędzanie czasu wolnego, rozwinięcie umiejętności zdobywania wiedzy poprzez praktyczne sposoby edukacji oraz pobudzenie wyobraźni historycznej – „archeologia żywa”. Dodatkowe aspekty projektu to: rozwinięcie świadomości grupowej oraz podniesienie samooceny i potencjału twórczego młodzieży z wolińskich szkół. Celem nadrzędnym jest stworzenie w Wolinie młodzieżowej grupy historycznej odtwarzającej bogatą, wczesnośredniowieczną historię naszego miasta i regionu.

    Projekt rozpoczęła prelekcja, prowadzona przez koordynatora projektu w wolińskich szkołach: Publicznym Gimnazjum i Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych, na temat założeń i planowanych działań. Przy okazji spotkania przybliżona została charakterystyka działań i funkcjonowanie grup i skansenów historycznych w Polsce i Europie (w tym „Centrum Słowian i Wikingów” w Wolinie).Cykl zajęć praktycznych rozpoczęły warsztaty ciesielskie. Młodzież, pod kierunkiem członka Stowarzyszenia wykonała scenografię, nawiązującą w swojej formie do dawnej zabudowy. Wykorzystana została ona jako wyposażenie prowadzonego przez młodzież placu zabaw, otwartego w czasie trwania XII Festiwalu Wikingów. To była już druga edycja Festiwalu, w której udział wzięła wolińska młodzież wraz z nauczycielką historii z Gimnazjum, panią Gabrielą Rajtak.

    Młodzież wykazała ogromne zaangażowanie w realizację projektu oraz festiwalowego placu zabaw. Uczestnicy samodzielnie zrobili elementy strojów historycznych i pomogli wykonać wyposażenie niezbędne do zajęć z dziećmi. Wykonana scenografia posłużyła także jako tło przedstawień historyczno-teatralnych zrealizowanych w ramach projektu.

    Wszystkie warsztaty, prowadzone w ramach projektu, do końca października, odbywały się na terenie „Centrum Słowian i Wikingów”, a następnie w salach Publicznego Gimnazjum w Wolinie – w tygodniu i w weekendy. Warsztaty snycerskie rozwijały twórcze umiejętności rzeźbiarskie z wykorzystaniem wzorów sprzed 1000 lat. Tkanie krajek na bardu i tabliczkach, warsztaty jubilerskie (biżuteria pleciona i puncowana wg dawnych wzorów) umożliwiające młodzieży wykonanie dodatkowych elementów strojów i wyposażenia powstającej grupy historycznej. Zajęcia te przeprowadzili doświadczeni członkowie Stowarzyszenia, prowadząc prelekcje na temat historii dawnego ubioru, zasad wykonywania stylizacji oraz charakterystyki wybranego rzemiosła i jego funkcjonowania w dawnych czasach, użyczając swoich narzędzi i zaznajamiając młodzież z typologią, nazewnictwem i dawnymi technikami wykonania. Jednym z etapów wakacyjnych zajęć plenerowych były warsztaty wikliniarskie prowadzone przez zawodowego wikliniarza z Żarnowa, który przybliżył historię rzemiosła i technik plecenia np. różnych rodzajów koszy. Młodzież wykonała własne wyroby, jak i wybrane elementy niezbędnej scenografii. Zrealizowany został również cykl spotkań-warsztatów zapoznających młodzież z dawnymi technikami szycia książek i wykonywania niespotykanych obecnie opraw, zdobienia papieru dawnymi metodami (np. marmoryzacja oraz stemplowanie). Zajęcia prowadził zawodowy konserwator starych książek. Głównym celem tego cyklu zajęć było wykonanie: uszycie i oprawienie, przez młodych ludzi księgi, będącej jednocześnie rekwizytem, ale też kroniką projektu i przyszłych wydarzeń, które podejmie grupa już po zakończeniu działań programu.

    Oprócz tego każdy chętny mógł uszyć swoją własną książkę (np. notes, album na zdjęcia, notatnik itp.) zdobnie ją oprawiając stosując także dawne technologie introligatorskie. W miarę potrzeb i zainteresowania młodzieży, będzie istniała możliwość rozwijania tych warsztatów o nowe techniki i zajęcia nie ujęte w projekcie. Odbyły się także zajęcia z wykonywania instrumentów muzycznych (prelekcja o historii najstarszych instrumentów, technikach wykonania oraz zajęcia praktyczne). Każdy uczestnik wykonał własny bębenek, piszczałkę, grzechotkę, wykorzystując dawne metody, narzędzia i techniki – zajęcia poprowadzili doświadczeni bębniarze; bicie monet (prelekcja o sposobach produkcji dawnych monet, ich symbolice i wartości, produkcja stempla i bicie monet). Warsztaty przeprowadził członek Stowarzyszenia mający wieloletnie doświadczenie w tej dziedzinie. Następne miesiące wypełniły warsztatami: skórnicze – młodzież wykonała stylizowane buty historyczne oraz wyposażenie stroju: sakiewki itp., pokazy rogownicze – młodzi ludzie mogli zapoznać się z warsztatem produkcji replik dawnych przedmiotów codziennego użytku z rogu i kości, np. igielniki, solniczki. Wszystkie opisane w projekcie zajęcia i warsztaty były prowadzone cyklicznie. Młodzież tworząca powstającą, młodzieżową grupę historyczną, już po zdobyciu wiedzy i umiejętności będzie mogła w ramach własnych, pozalekcyjnych spotkań grupowych kontynuować rozpoczęte działania.

    Zorganizowano także inscenizacje legend i wydarzeń historycznych. Młodzież z obu szkół zrealizowała własne przedstawienia historyczno – teatralne. Jedna prezentacja odbyła się w Dniu Wiosny na terenie „Centrum Słowian i Wikingów” na wyspie Ostrów koło Wolina. Było to zarazem uroczyste zakończenie projektu, zorganizowane w formie imprezy otwartej dla wszystkich chętnych, chcących spędzić Pierwszy Dzień Wiosny w wolińskim skansenie wczesnośredniowiecznym. Druga prezentacja, ze względu na niesprzyjającą pogodę przełożona została na początek kwietnia i odbyła się Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Wolinie.

    - Mamy nadzieję – mówi pan Tomasz Wojtczak, prezes wolińskiego Stowarzyszenia - iż powstanie zorganizowana, młodzieżowa grupa historyczna kontynuująca rozpoczęte przez nas działania i współpracująca z naszą grupą. Stowarzyszenie z Wolina otrzymało od koordynatorów programu „Równać Szanse” dotację na realizację projektu w wysokości 20.000zł, z czego wszystkie środki przeznaczone zostały na materiały warsztatowe i opłacenie osób prowadzących warsztaty – niebędących członkami Stowarzyszenia. Wszyscy wolińscy Słowianie i Wikingowie pracowali za darmo przy realizacji całego projektu.